|
Akureyri - Glerárþorp. Akureyri - Glerárþorp.
Undir vefheitinu "Eyfirskir skipasmiðir" er meðal annars að finna skip og báta, sem smíðaðir hafa verið á Akureyri og þess hluta bæjarins, sem í eina tíð gekk undir nafninu Glerárþorp.
Fjallað verður í örfáum orðum um stærri skipasmíðafyrirtækin, sem rekin hafa verið á Akureyri svo og um þá einstaklinga, er umsvifamestir voru á þessu sviði.
Að baki stærri skipasmíðastöðvanna stóð fjöldi iðnaðarmanna úr mörgum iðngreinum. Má þar til nefna trésmiði, járnsmiði, vélvirkja, rafvirkja og upp úr miðri síðustu öld tæknimenn. Öllum þessum mönnum ber vissulega heiðurinn af smíðunum til jafns við þá sem í forsvari stóðu.
Gera má því skóna að einstaklingar, sem aðeins eru skráðir fyrir einum báti hafi verið að smíða sér báta til eigin nota og eru þeir flokkaðir sem einyrkjar.
Margir þessara manna voru skipasmiðir að atvinnu en aðrir ekki. Skipasmiðir sem skráðir eru fyrir einum eða tveimur bátum, um eða eftir miðja tuttugustu öldina, unnu flestir ef ekki allir að iðn sinni á skipasmíðastöðvum.
Lýsing á staðsetningu athafnasvæða við smíði og viðgerðir báta á Akureyri á fyrstu áratugum tuttugustu aldar hefur valdið skrásetjara nokkrum örðugleikum. Kemur þar fyrst til að strandlengjan frá Höepfner og út í Sandgerðisbót er nú allt önnur en áður var. Strandgatan var norðar en nú má sjá og sjór teygði sig inn í landið allt að Ráðhústorgi og hét þar Hofsbót. Oddeyrartanginn sjálfur er enn á sínum stað en strandlengjan til norðvesturs er nú ekkert lík því sem áður var.
Sunnan Oddeyrartanga og rétt ofan hans var opið til sjávar og gekk sjór þar óhindraður yfir sjávarkambinn og myndaði gríðar mikið innhaf á Eyrinni, sem í daglegu tali var kallað Ósinn.
Ósinn náði upp með Strandgötu norðan við hús Gránufélagsins, seinna Vélsmiðjuna Odda hf. og allt að Hjalteyrargötu.
Til norðurs náði ósinn norður fyrir Gránufélagsgötu að húsakosti Norðlenska hf. Tvær brýr voru á ósnum, önnur í beinu framhaldi af Strandgötu en hin allmiklu norðar í framhaldi af Gránufélagsgötu. Aðrennsli í ósinn var ekkert og í honum gætti sjávarfalla. Nokkru norðar á eyrinni við suðurenda húsakosts Brims hf., áður ÚA hf., rann kvísl úr Glerá til sjávar en aðalrennsli árinnar á haf út var enn norðar. Sandgerðisbótin skarst inn í ströndina norður af Gleránni og þar norður af voru Jötunheimar og Krossanesið. Sandgerðisbótin skerst ekki lengur inn í landið því að þar nær nú landfylling langt í sjó fram og inn í hana skerst stór smábátahöfn með tilheyrandi verbúðum.
Krossanesið er nú gjörsamlega horfið inn í landið vegna uppfyllingar á víkinni norðan þess og sunnan þess á Jötunheimavíkinni til hálfs.
ÁBÁ.
|